Dám Bị Ghét

Bạn từ chối nhận thêm việc vì đã kín lịch. Đồng nghiệp tỏ vẻ thất vọng. Sự thất vọng đó có khiến lời từ chối của bạn thành sai? Dám Bị Ghét của Ichiro Kishimi và Fumitake Koga đặt những câu hỏi như vậy trong cuộc đối thoại giữa một chàng thanh niên và một triết gia. Từ tâm lý học Alfred Adler, hai tác giả bàn về nhu cầu được công nhận, cách phân định trách nhiệm và ý nghĩa của việc thuộc về một cộng đồng.

Thông tin sách Dám Bị Ghét

Thông tin bản tiếng Việt theo mục 70 trong thư mục của Thư viện Quốc gia Việt Nam. Tên gốc, tác giả và thời điểm xuất bản bản Nhật được đối chiếu với trang của Diamond. Thư viện Quốc gia Việt Nam · NXB Diamond

Dám Bị Ghét nói về điều gì?

Trong năm đêm trò chuyện, chàng thanh niên chất vấn triết gia về khả năng thay đổi, cảm giác thua kém và áp lực từ kỳ vọng của người khác. Các cuộc tranh luận đi từ việc con người nhìn nhận quá khứ như thế nào đến cách họ tham gia vào đời sống chung. Người đọc gặp tư tưởng Adler qua cách hai tác giả chọn câu hỏi và dựng lời đối đáp. Hướng dẫn đọc của Simon & Schuster

Phân định trách nhiệm khi người khác có thể thất vọng

Hãy trở lại chuyện nhận thêm việc. Bạn có thể kiểm tra khối lượng hiện tại, báo sớm và trao đổi việc nào cần ưu tiên. Đồng nghiệp có quyền thất vọng hoặc đề nghị một phương án khác. Cách nhìn của sách giúp bạn tách việc mình có thể làm tử tế khỏi kết quả mình khó bảo đảm, như việc ai đó có hài lòng hay không.

Đó cũng là cách hiểu nhan đề. Một quyết định có lý do vẫn có thể khiến người khác phật ý. Cái khó là chấp nhận khả năng ấy và đủ bình tĩnh để nghe phản hồi, nhất là khi người kia chỉ ra một cam kết mà bạn đã bỏ sót.

Tự chủ đi cùng cảm giác thuộc về

Phần sau bàn về cảm giác thuộc về và việc đóng góp cho cộng đồng. Hai ý này bổ sung cho phần nói về sự công nhận. Chẳng hạn, bạn có thể báo rõ rằng mình chỉ đủ thời gian xem bản nháp của đồng nghiệp vào chiều mai, rồi giữ đúng hẹn. Bạn vừa nói thật về khả năng của mình, vừa giúp người kia có thông tin để sắp xếp công việc. Đọc hai phần cạnh nhau giúp tránh lấy một mình nhan đề làm thông điệp của cả cuốn.

Ba điểm mạnh của Dám Bị Ghét

1. Hình thức đối thoại cho người đọc chỗ để phản biện

Chàng thanh niên thường phản đối ở những chỗ người đọc dễ thấy khó tin. Cuộc đối đáp làm lộ ra giả định của mỗi bên, chẳng hạn một người cho rằng quá khứ quyết định lựa chọn hiện tại đến đâu. Bạn có thể dừng ở chính câu hỏi mà triết gia trả lời chưa thuyết phục, rồi xem các phần sau có làm sáng tỏ điểm đó hay không.

2. Khái niệm phân định trách nhiệm có thể thử trong tình huống nhỏ

Nếu được rủ tham gia một cuộc hẹn khi đã có kế hoạch, bạn có thể trả lời rõ ràng và đề xuất dịp khác nếu thực sự muốn gặp. Bạn vẫn có thể thấy áy náy. Điểm có ích của ví dụ là bạn có cách kiểm tra quyết định của mình qua điều đã cam kết và cách đã cư xử, thay vì chỉ dựa vào nét mặt của người nghe.

3. Phần về cộng đồng làm câu hỏi tự do cụ thể hơn

Cuốn sách còn đặt ra câu hỏi ta có thể đóng góp gì cho người xung quanh. Điều đó làm các phần về tự chủ bớt trừu tượng. Khi cả nhóm đang trễ hẹn, nói rõ phần việc mình có thể hoàn thành giúp nhóm điều chỉnh kế hoạch. Giá trị của đóng góp này có thể thấy ngay cả khi chẳng ai dành lời khen.

Ba giới hạn cần cân nhắc

1. Luận điểm về sang chấn dễ dẫn đến quy lỗi

Ở đêm đầu tiên, triết gia phản bác mạnh cách giải thích hiện tại hoàn toàn bằng quá khứ. Cách diễn đạt trong phần này có thể khiến người đọc hiểu rằng ảnh hưởng của sang chấn chỉ là vấn đề lựa chọn. Biến cố gây sang chấn có thể ảnh hưởng đến cảm xúc và thể chất. Khi khó khăn kéo dài hoặc cản trở sinh hoạt, hỗ trợ từ người có chuyên môn phù hợp hơn việc tìm lời giải trong cuộc đối thoại của sách. Phần này chỉ nên đọc như lập luận của nhân vật. Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ

2. Phân định trách nhiệm khó hơn khi quyền quyết định không ngang nhau

Một lời từ chối với bạn bè khác với việc thương lượng khối lượng công việc với người quản lý có quyền đánh giá bạn. Trong việc chăm sóc người thân, quyết định của mỗi người còn tác động đến thời gian và nguồn lực của người khác. Khi có nghĩa vụ chung hoặc chênh lệch quyền lực, câu hỏi về trách nhiệm chỉ giúp nhìn rõ một phần vấn đề. Vẫn cần xét đến cam kết, điều kiện an toàn và người có quyền thay đổi tình huống.

3. Đối thoại mạch lạc có thể tạo cảm giác lập luận đã được chứng minh

Triết gia dẫn dắt cuộc trò chuyện và các ví dụ phục vụ lập trường mà tác giả muốn trình bày. Điều này có lợi cho nhịp đọc, song người tìm nghiên cứu thực nghiệm hoặc muốn đối chiếu các trường phái sẽ cần nguồn khác. Bài sách tâm lý học hay và cách đọc có chọn lọc phân biệt thêm các mục đích đọc đó.

Ai nên đọc và ai có thể bỏ qua?

Nên đọc nếu bạn hay cân nhắc quyết định theo phản ứng dự đoán của người khác, thích dạng sách đối thoại hoặc muốn một điểm vào dễ theo dõi để bàn về Adler. Một nhóm đọc có thể chọn cùng một tình huống, chẳng hạn góp ý với bạn thân, rồi thử phân tích trách nhiệm của hai bên. Sự khác nhau giữa các câu trả lời thường đáng bàn hơn việc ai nhớ đúng lời triết gia.

Có thể bỏ qua nếu mục tiêu của bạn là học tâm lý học theo giáo trình, tìm tài liệu lâm sàng hoặc cần một chương trình thay đổi hành vi có từng bước cụ thể. Với mục tiêu xây thói quen, review Atomic Habits phân tích một cuốn hướng trực tiếp hơn tới việc thiết kế hành vi hằng ngày. Bài sách phát triển bản thân theo từng vấn đề có thêm lựa chọn theo nhu cầu.

Đánh giá theo bốn tiêu chí

Câu hỏi thường gặp

Dám Bị Ghét có phải sách do Alfred Adler viết không?

Hai tác giả là Ichiro Kishimi và Fumitake Koga. Họ trình bày một số tư tưởng của Alfred Adler qua nhân vật triết gia và chàng thanh niên. Thông tin tác giả tại NXB Diamond

Dám Bị Ghét có bao nhiêu trang?

Bản tiếng Việt tái bản năm 2024 của NXB Dân trí có 333 trang theo biên mục. Khi đối chiếu bản khác, hãy xem năm in và nhà xuất bản trên trang thông tin xuất bản của bản đó. Biên mục Thư viện Quốc gia Việt Nam

Đọc phần nào để hiểu về phân định trách nhiệm?

Khái niệm này nằm ở đêm thứ ba. Đọc tiếp đêm thứ tư để xem hai tác giả nối việc phân định trách nhiệm với cảm giác thuộc về cộng đồng như thế nào. Mục lục nguyên tác tại NXB Diamond

Dám Bị Ghét có thể thay thế tư vấn tâm lý không?

Cuốn sách cung cấp chất liệu để thảo luận về các mối quan hệ. Việc đánh giá khó khăn tâm lý kéo dài và lựa chọn cách hỗ trợ thuộc phạm vi của người có chuyên môn. Hướng dẫn của NIMH về phản ứng sau sang chấn